Co to jest ISO i jak uzyskać certyfikację?
Czym jest ISO?
ISO (ang. International Organization for Standarization) to Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna. ISO jest odpowiedzialna za określanie standardów dla usług, produktów czy systemów zarządzania w przedsiębiorstwach na całym świecie, w celu zapewnienia konsumentom produktów i usług najwyższej jakości.
Etymologia ISO
Termin ISO nie jest związany z językiem angielskim, lecz pochodzi z greki. Greckie słowo isos oznacza „równy”. ISO ma oznaczać jednolitość we wprowadzaniu standardów niezależnie od kraju.
Cele ISO
- kompatybilne produkty w różnych krajach,
- usprawnienie metod i technik produkcji, operacji oraz procesów usługowych
- działania związane z ochroną środowiska, życia i zdrowia,
- ułatwienie komunikacji pomiędzy krajami w skali globalnej.
Normy ISO
Normy ISO to dokumenty opracowane przez międzynarodowych ekspertów z różnych dziedzin gospodarki. Normy ISO dostarczają informacji na temat ustandaryzowanych, dobrych praktyk dotyczących różnych działalności. Zaletą takich norm jest ich uniwersalność, przez co możemy je wykorzystać w różnych przedsiębiorstwach bez względu na ich branżę, sektor czy wielkość. Normy ISO wykorzystywane są zarówno w organizacjach państwowych jak i przedsiębiorstwach prywatnych.
Najczęściej stosowane normy ISO
Normy ISO spotkamy w każdej dziedzinie gospodarki. Liczba norm z roku na rok rośnie. Obecnie istnieje ich ponad 23 tysiące. Normy ISO składają się z kodów, które informują nas, do jakiej konkretnej grupy należy dana norma. Przykłady norm ISO:
- 9000 – zarządzanie jakością (np. ISO 9001:2015 – wymagania systemów zarządzania jakością),
- 14000 – zarządzanie środowiskiem,
- 18000 – bezpieczeństwo i higiena pracy,
- 22000 – ciągłość działań (np. ISO 22400 – normy KPI),
- 22300 – zarządzanie bezpieczeństwem informacji,
- 28000 – zarządzanie bezpieczeństwem w łańcuchu dostaw,
- 31000 – zarządzanie ryzykiem.
Korzyści z wdrożenia ISO
Otrzymanie certyfikatu ISO daje wiele korzyści. Pierwszą z nich jest poprawa wizerunku firmy. Certyfikaty ISO potwierdzają wysoką jakość produktów i usług w firmie. Klienci często wybierają firmy posiadające certyfikaty ISO, gdyż uważają je za bardziej wiarygodne.
Dzięki podwyższonym standardom działalności lub usług, ryzyko reklamacji lub wad jest mniejsze.
Klienci kupując produkt lub usługę mają świadomość, że zostały one przetestowane i sprawdzone pod względem jakości przez zewnętrzną, niezależną organizację.
Certyfikacja i jej przebieg
Certyfikat ISO można otrzymać po wcześniejszym zgłoszeniu się do firmy posiadającej uprawnienia do certyfikacji. Przed zgłoszeniem należy się przygotować do certyfikacji i wdrożyć wszystkie wymagania według normy ISO, o którą się ubiegamy.
Najlepszym sposobem jest skorzystanie z usługi firmy, które zajmuje się wdrażaniem praktyk zgodnych z wybranym przez nas ISO. Taka firma jest w stanie określić, na jakim poziomie jest nasze przedsiębiorstwo i czy mamy jakieś braki, przez które możemy nie uzyskać certyfikacji. Testy przeprowadzane są na podstawie audytu wewnętrznego lub zerowego.
Następnym krokiem jest przygotowanie rozwiązań poprawiających procesy w naszej firmie. Po wdrożeniu poprawek odbywa się audyt wewnętrzny, sprawdzający czy nasze przedsiębiorstwo jest gotowe na audyt zewnętrzny.
Po uzyskaniu pozytywnego wyniku audytu zewnętrznego firma uzyskuje certyfikat ISO.
W przypadku wykrycia niezgodności pomiędzy wymaganiami norm ISO a rzeczywistym przebiegiem procesu przez zewnętrznych audytorów certyfikacje należy przeprowadzić ponownie po usunięciu wskazanych niezgodności.
Rodzaje audytów ISO
Audyty ISO dzielimy na wewnętrzne i zewnętrzne.
Audyt wewnętrzny
- Audyt pierwszej strony – odbywa się z udziałem własnych pracowników, którzy posiadają odpowiednią wiedzę i są przeszkoleni.
- Audyt drugiej strony – odbywa się z udziałem firmy zewnętrznej lub własnych pracowników
np. w celu zbadania jakości u swoich podwykonawców.
Audyt zewnętrzny
Audyt zewnętrzny odbywa się z udziałem audytorów, którzy nie są związani z naszą firmą.
- Audyt wstępny (zerowy) – odbywa się z udziałem firm specjalizujących się we wdrażaniu norm ISO. Polega on na określeniu czy firma jest już gotowa do odbycia audytu certyfikującego lub dopiero na przygotowaniu jej do wdrożenia systemów ISO.
- Audyt trzeciej strony – końcowy audyt przeprowadzany przez niezależną jednostkę certyfikująca.
Ile kosztuje certyfikacja ISO?
Koszt certyfikacji zależy od wielu czynników np. liczby pracowników czy wielkości przedsiębiorstwa.
ISO w Polsce
W Polsce tym zagadnieniem zajmuje się Polski Komitet Normalizacyjny (PKN). Od 1947 PKN jest częścią Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej. Organizacja PKN bierze czynny udział w procesie opracowywania norm oraz ich wdrażania.
Aktualizacje norm ISO
Normy ISO są regularnie przeglądane i aktualizowane. Średnio co 3-5 lat wydawana jest nowa wersja standardu. Informacje na temat norm ISO można znaleźć na portalu Polskiego Komitetu Normalizacyjnego oraz na https://www.iso.org/store.html.